Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung vừa ký Tờ trình gửi Chính phủ về đề nghị xây dựng Luật BHXH (sửa đổi).

Theo đó, dự thảo sửa đổi Luật sẽ được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến và thông qua trong các kỳ họp năm 2022 hoặc năm 2023. Thời gian Luật có hiệu lực dự kiến từ ngày 1/1/2024.

Để thu hút số người tham gia BHXH, Bộ LĐTB&XH đề xuất sửa đổi giảm thời gian đóng BHXH.

Nhiều quy định bất cập

Tại Tờ trình, Bộ LĐTB&XH cho biết, Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13 (Luật BHXH 2014) được thông qua ngày 20/11/2014 (thay thế Luật Bảo hiểm xã hội số 71/2006/QH11), có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/1/2016 (riêng quy định tại Điểm b Khoản 1 và Khoản 2 Điều 2 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2018). Tuy nhiên, quá trình thực tiễn thực hiện Luật BHXH cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập.

Đơn cử như: Chính sách BHXH hiện hành chưa hướng đến bao phủ toàn dân. Quy định về điều kiện hưởng lương hưu và nhận BHXH một lần còn bất cập. Hệ thống BHXH về cơ bản còn thiết kế đơn tầng, sự kết nối giữa chính sách BHXH với các chính sách xã hội khác chưa đồng bộ, chặt chẽ để thực sự đóng vai trò là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, nên diện bao phủ còn thấp, nhất là khu vực nông nghiệp, nông thôn và khu vực không có quan hệ lao động. Chính sách BHXH cho khu vực phi chính thức mới giới hạn ở hai chế độ hưu trí và tử tuất, một thời gian dài không có chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Đáng chú ý theo Bộ LĐTB&XH, quy định điều kiện về thời gian tối thiểu được hưởng lương hưu quá chặt chẽ dẫn đến số người đang tham gia rời bỏ hệ thống BHXH trước tuổi nghỉ hưu khá lớn: Theo quy định của Luật BHXH điều kiện thời gian tối thiểu tham gia BHXH để có cơ hội được hưởng chế độ hưu trí đủ 20 năm. Điều này dẫn đến nhiều người không tích lũy đủ số năm đóng BHXH để được hưởng lương hưu. Nhiều nước quy định thời gian tham gia BHXH 10 năm là đã đủ điều kiện hưởng lương hưu, mặc dù mức lương hưu có thể thấp, nhưng vẫn tốt hơn là chuyển sang hưởng trợ cấp tuổi già hay lương hưu xã hội (tầng BHXH phổ quát) do ngân sách nhà nước đảm bảo.

Giảm dần số năm đóng BHXH hưởng lương hưu?

Xuất phát từ thực trạng trên, Bộ LĐTB&XH cho rằng, việc đề xuất sửa đổi Luật BHXH là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Theo đó, trong dự thảo sửa đổi lần này, Bộ LĐTB&XH tập trung vào nhiều định hướng chính, nhằm qua đó khắc phục những tồn tại, hạn chế trong chính sách về BHXH hiện nay. Trong đó sửa đổi điều kiện hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp nhằm tạo điều kiện cho người lao động cao tuổi, có số năm tham gia BHXH thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi BHXH. Đồng thời bổ sung đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với một số nhóm đối tượng có điều kiện và khả năng như chủ hộ kinh doanh cá thể; người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương.

Quy định cụ thể việc tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động làm việc không trọn thời gian; bổ sung quy định việc tham gia BHXH bắt buộc đối với trường hợp công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã đồng thời là người giao kết HĐLĐ.

Điều chỉnh quy định điều kiện hưởng BHXH một lần theo hướng có lộ trình tiến tới chỉ giải quyết đối với người lao động khi đã hết tuổi lao động, nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu mà không có nhu cầu đóng tiếp. Trừ trường hợp ra nước ngoài để định cư hợp pháp hoặc mắc bệnh hiểm nghèo mà có nhu cầu nhận một lần hoặc quy định trường hợp chưa hết tuổi lao động mà nhận BHXH một lần thì mức hưởng thấp hơn.

Theo Lê Bảo  – Daidoanket.vn

(Link gốc: http://daidoanket.vn/luat-bao-hiem-xa-hoi-se-duoc-sua-doi-theo-huong-nao-559694.html)