Chủ nhân của “Thiết bị thông minh sử dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ người khiếm thị” là em Trương Minh Đức (Lớp 12A8) và Nguyễn Bình An (Lớp 12A6) trường THPT Phan Đình Phùng (TP Hà Tĩnh).

Ý tưởng về sáng chế này xuất phát khi 2 nam sinh nhìn thấy những người khiếm thị đi lại rất nguy hiểm do không thể xác định được phương hướng, chướng ngại vật ở trên đường. Vì vậy hai cậu học trò lên mạng tìm hiểu, vạch ra kế hoạch tỉ mỉ rồi trao đổi với phía nhà trường và nhận được sự hướng dẫn nhiệt tình của cô Đinh Thị Hồng Vân (Giáo viên bộ môn Hóa).

Chia sẻ về thiết bị này, Minh Đức cho hay, ban đầu tên thiết bị là kính thông minh, tuy nhiên sau khi bắt tay vào làm nhận thấy làm kính còn có nhiều hạn chế, sử dụng khó nên chuyển đổi sang làm thiết bị thông minh sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Nam sinh Hà Tĩnh sáng tạo thiết bị thông minh sử dụng Al hỗ trợ người khiếm thị

Thiết bị được chia thành hai phần, phần cứng và phần mềm. Đó là sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và bộ loa phát thanh. Thiết bị được làm như một chiếc túi đeo trước ngực gồm các bộ phận như máy chủ, ổ lưu trữ dữ liệu, loa, camera, tai nghe…

Nói về nguyên lý hoạt động của thiết bị, em Bình An chia sẻ, khi người khiếm thị di chuyển trên đường, nếu gặp vật cản phía trước thiết bị sẽ tự động phát loa báo hiệu có vật cản đồng thời hướng dẫn di chuyển sang hướng an toàn. Không những vậy, thiết bị này còn có khả năng nhận diện người thân cho người sử dụng.

Tại các cuộc thi, thiết bị được đánh giá có tính ứng dụng cao trong việc hỗ trợ cho người khiếm thị, tỉ lệ xác định đường đi, tốc độ tính toán xác định vật cản cao, khả năng kiểm soát và lưu trữ hiệu quả, có thể lưu thông rộng rãi. Sáng chế của các em cũng là đại diện duy nhất của Hà Tĩnh được lọt vào Sách vàng sáng tạo Việt Nam 2021.

Trước đó, 2 học sinh là em Từ Thái Nguyên và Nguyễn Thị Thùy Trân, học sinh lớp 9, trường THCS Trần Cao Vân, TP Huế, Thừa Thiên Huế cũng đã sáng chế thành công kính phát hiện vật cản cho người khiếm thị.

Đề tài “Chiếc kính phát hiện vật cản, định hướng di chuyển và định vị GPS dành cho người khiếm thị” đã được 2 học sinh này đưa đi chinh chiến tại nhiều cuộc thi khoa học kỹ thuật trên cả nước và giành nhiều giải thướng lớn.

Theo lời chia sẻ của Nguyên và Trân thì ý tưởng giúp 2 em thực hiện sáng chế trên xuất phát từ việc các em nhận thấy sự thiệt thòi lớn của những người khiếm thị, họ không có được “cửa sổ tâm hồn” nên không thể nhìn nhận và tiếp cận thế giới xung quanh một cách trực quan. Các em hi vọng sản phẩm của mình sẽ giúp ứng dụng thực tế hữu ích dành cho người khiếm thị, nhất là việc đi lại và thực hiện các công việc hàng ngày.

Bắt đầu từ tháng 6/2017, 2 học sinh trên đã bắt tay vào thực hiện ý tưởng và chuẩn bị những vật liệu, linh kiện cần thiết. Từ chiếc kính cũ đã qua sử dụng, Nguyên và Trân đã lắp ráp, nối dây các linh kiện mạch điện tử theo sơ đồ nguyên lý. Đồng thời, các “nhà khoa học nhí” sẽ tiến hành kiểm tra dây đầu nối, cấp nguồn và kiểm tra hoạt động, lắp mạch điện vào kính và dây thắt lưng.

Nguyên lý hoạt động của sản phẩm này đó là khi người khiếm thị di chuyển về phía trước, cảm biến siêu âm gắn trên kính sẽ dò vật cản phía trước bằng cách phát sóng siêu âm. Nếu thấy vật cản, cảm biến sẽ kêu để cảnh báo người khiếm thị dừng lại.

Không chỉ vậy, động cơ Servo RC còn giúp cảm biến siêu âm quay qua trái và phải để kiểm tra độ an toàn, từ đó sản phẩm sẽ đưa ra hướng di chuyển kế tiếp cho người khiếm thị thông qua 2 động cơ rung.

Một ưu điểm nữa của sản phẩm này đó là nó giúp việc tìm người khiếm thị khi đi lạc đường cũng trở nên dễ dàng hơn khi chủ nhân có thể xác định được vị trí hiện tại của kính nhờ hệ thống định vị GPS. Người thân hoàn toàn có thể xác định tọa độ kính trên bản đồ của smartphone vì hệ thống định vị GPS sẽ nắm bắt vị trí qua hệ thống định vị toàn cầu và báo về Smartphone của người thân hoặc trung tâm quản lý.

Theo: Minh Thư (Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo)